Văn hóa dân tộc

Người Êđê thuộc nhóm ngôn ngữ Nam Đảo, cư trú lâu đời ở khu vực Tây Nguyên và vùng giáp ranh duyên hải Nam Trung Bộ. Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh vào tháng 7 năm 2025, khu vực Sông Hinh (Phú Yên cũ) được tổ chức lại thành xã Sông Hinh, tỉnh Đắk Lắk – đây là địa bàn cư trú của cộng đồng người Êđê và không gian giao thoa giữa nhiều yếu tố văn hóa - sinh thái khác nhau, tô điểm vào bức tranh văn hóa đặc sắc của tỉnh Đắk Lắk.

Khi cơn gió se lạnh len lỏi qua những tán lá rừng, báo hiệu kết thúc một mùa lúa nương trĩu hạt, cũng là lúc người Thái tại xã Êa Kiết, tỉnh Đắk Lắk rộn ràng chuẩn bị cho nghi lễ quan trọng và ý nghĩa bậc nhất trong năm: Lễ ăn cơm mới hay Tết ăn cơm mới (tiếng Thái gọi là Chồm khấu mơ).

Nghề làm gốm của người M’nông R’lăm ở buôn Dơng Băk, xã Liên Sơn Lắk, tỉnh Đắk Lắk chủ yếu do phụ nữ đảm nhiệm.

Bên đầm Ô Loan thơ mộng thuộc thôn Phú Tân 1, xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk, tiếng khung cửi dệt chiếu vẫn vang lên nhịp nhàng qua bao thế hệ. Nghề dệt chiếu cói nơi đây không chỉ là phương thức mưu sinh mà còn là di sản văn hóa kết tinh từ bàn tay khéo léo và tâm hồn gắn bó với quê hương.

Trong những ngôi nhà sàn dài của người Êđê ngoài các bộ chiêng quý là những chiếc ché với đủ kích cỡ, màu sắc và giá trị khác nhau, được đặt trang trọng sát vách nhà hay xếp hàng dài bên cây cột rượu, gắn liền với “Văn hóa uống rượu cần” của người Êđê.

Sau khi nương rẫy đã được phát quang, làm sạch cỏ, đất được xới tơi thì những hạt giống được tuyển chọn kỹ từ vụ mùa trước được bà con cho vào những chiếc giỏ xinh xắn, đeo bên hông, đung đưa theo bước chân người phụ nữ đi lên nương rẫy bắt đầu một vụ mùa mới.

Ngày 25/4/2025, tại buôn Dơng Bắk, xã Yang Tao, huyện Lắk đã diễn ra khai mạc Lớp truyền dạy kỹ thuật trang trí hoa văn truyền thống trên gốm thủ công của người Mnông. Chương trình do Ủy ban Nhân dân huyện Lắk phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng người Mnông tại địa phương.

Xưa kia, trong những cánh rừng bạt ngàn của cao nguyên Đắk Lắk có rất nhiều đàn voi rừng sinh sống. Voi gắn liền với những câu chuyện cổ, với văn hóa, nghệ thuật, tín ngưỡng, luật tục, lễ hội và biểu trưng cho vẻ đẹp, sự giàu có, ấm no của buôn làng.