Đối với các trưng bày về khảo cổ học, nhiều vấn đề đặt ra cho những người làm công tác trưng bày tại bảo tàng, một trong số đó là trưng bày chuyên đề “Thác Hai - Di sản bên dòng sông Ea H’leo”: làm thế nào để công chúng chiêm ngưỡng được sự phát triển đỉnh cao trong kỹ thuật chế tác đá ở Tây Nguyên, tôn vinh hiện vật - những mũi khoan tí hon, vốn có kích thước rất nhỏ, được mài toàn thân cực kì trau chuốt và dùng để khoan xuyên tâm chế tác hạt chuỗi.

Giải pháp đặt ra không chỉ về trưng bày, mà còn là những trải nghiệm thị giác tối ưu thông qua thiết kế tủ và ứng dụng công nghệ:

Sáng tạo tủ trưng bày chuyên biệt. Do đặc điểm các mũi khoan có kích thước rất nhỏ, đường kính chỉ khoảng 0,1 - 0,3cm, đội ngũ thực hiện công tác trưng bày tại Bảo tàng Đắk Lắk đã loại bỏ các tủ trưng bày truyền thống và thay thế bằng các mẫu tủ chuyên biệt tập trung vào Bảo vật Quốc gia “Sưu tập mũi khoan đá Thác Hai”.

Thiết kế tủ: Mũi khoan đặt bên trong một hộp mica trong suốt hình chóp cụt, phần đáy của hộp trưng bày được chiếu sáng từ bên dưới bằng ánh sáng màu xanh nhạt/trắng lạnh, có viền ánh sáng, làm nổi bật hiện vật bên trong, tạo hiệu ứng thị giác thu hút và được đặt ở một độ cao thuận tiện cho trẻ em có thể quan sát.

Du khách nhí rất hào hứng khi xem trưng bày

Chiếu sáng sợi quang: Để tránh nhiệt lượng làm ảnh hưởng đến hiện vật và đảm bảo độ an toàn cao việc sử dụng ánh sáng sợi quang LED cho phép chiếu sáng điểm với cường độ cao, tập trung vào từng mũi khoan. Ánh sáng này làm nổi bật bề mặt được mài và đánh bóng với các tiết diện thân độc đáo (đa giác, lục giác, vuông, tròn), điều khó có thể thấy bằng mắt thường.

Ứng dụng kính lúp với hiệu ứng phóng đại và hình ảnh minh họa. Đây là giải pháp then chốt để biến những chi tiết nhỏ bé trở nên rõ ràng và ấn tượng.

Kính lúp quang học gắn cố định: Tủ trưng bày được gắn kính lúp quang học cố định phía trên các hộp hình chóp cụt, cho phép khách tham quan nhìn cận cảnh mũi khoan với độ phóng đại từ 5x đến 10x. Việc này giúp du khách thấy rõ những đặc điểm nổi bật của mũi khoan, như các loại mũi khoan có hai đầu tác dụng, kỹ thuật mài góc cạnh….

Hình ảnh: Bên cạnh tủ, còn trưng bày các hình ảnh mũi khoan được phóng đại, được chụp macro (chụp cận cảnh). Điều này giải quyết vấn đề kích thước và giúp công chúng hiểu được sự khác biệt về kỹ thuật so với các loại hình công xưởng khác.

Hình ảnh hiện vật được phóng đại

Bằng việc kết hợp những giải pháp kỹ thuật trưng bày sáng tạo phù hợp với loại hình hiện vật đặc biệt đã hình thành trưng bày “Thác Hai - Di sản bên dòng sông Ea H’leo” độc đáo, hấp dẫn, thu hút công chúng. Trưng bày đã thành công trong việc biến mũi khoan đá Thác Hai - những hiện vật có kích thước rất nhỏ, thành một điểm nhấn đặc biệt, tôn vinh hiện vật, kỹ thuật thủ công cực kỳ tinh xảo và giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt của Bảo vật Quốc gia đầu tiên của tỉnh Đắk Lắk.